İşyerinde stres artık sadece bir “performans sorunu” olarak değil; çalışan sağlığını ve iş güvenliğini doğrudan etkileyen bir risk faktörü olarak ele alınmalı. RoSPA’nın son değerlendirmesi, tükenmişlik (burnout) durumunun sadece bireysel sağlık sonuçları doğurmakla kalmayıp, aynı zamanda iş güvenliğini de ciddi şekilde tehlikeye attığını ortaya koyuyor. 

Tükenmişlik Nedir?

Tükenmişlik, uzun süreli ve yönetilmemiş iş stresi sonucunda ortaya çıkan fiziksel, zihinsel ve duygusal tükenmişlik halidir. Çalışan bu durumda:

• • Sürekli yorgun hisseder,
• • Uyku sorunları yaşar,
• • Konsantrasyon güçlüğü çeker,
• • İşine karşı ilgi ve motivasyon kaybeder,
• • Sık sık karamsar ve olumsuz düşünceye kapılır. 

Bu belirtiler, yalnızca bireysel verimliliği düşürmekle kalmaz; çalışanın risk algısını, dikkat seviyesini ve karar verme yetisini zayıflatır. 

Tükenmişlik İş Güvenliğini Nasıl Tehlikeye Atar?

RoSPA’nın analizine göre tükenmişlik, özellikle dikkat ve konsantrasyon gerektiren görevlerde önemli bir güvenlik riski oluşturuyor: 

• 🔹 Dikkat ve Uyanıklık Azalır: Fiziksel yorgunluk, reaksiyon sürelerini uzatır ve küçük bir dikkatsizlik büyük kazalara dönüşebilir. 
• 🔹 Zihinsel ve Duygusal Tükenme: Duygusal yorgunluk, yanlış kararlar alınmasına ve risklerin yanlış değerlendirilmesine yol açar. 
• 🔹 Performans Düşüşü: Tükenmiş çalışanlar performans düşüklüğü yaşar, görevleri tamamlamada zorlanır ve güvenlik prosedürlerine uyumda eksiklik gösterebilir. 

Bu riskler, özellikle yüksek riskli sektörlerde (ör. inşaat, lojistik, makina işletimi, sürüş görevleri) çok daha ciddi sonuçlara yol açabilir. 

Tükenmişlik Ne Kadar Yaygın?

Uluslararası araştırmalar dünyada giderek artan bir trend olduğunu gösteriyor:

• • Bir Deloitte araştırması, çalışanların %63’ünün son 12 ayda tükenmişlikle ilişkilendirilebilecek belirtiler yaşadığını ortaya koyuyor. 
• • Diğer çalışmalar, özellikle taşımacılık ve lojistik sektöründe çalışanların stresin güvenliği etkilediğini yüksek oranda bildirdiğini gösteriyor. 

Bu veriler, tükenmişliğin yalnızca bir “ruh sağlığı” meselesi olmadığını, çok boyutlu bir işyeri riski olduğunu netleştiriyor. 

İşverenler Ne Yapabilir?

RoSPA, tükenmişlikle mücadelede işverenler için bazı kritik adımlar öneriyor: 

• ✔ Sağlıklı Bir Çalışma Kültürü Oluşturun: Çalışanların stres kaynaklarını açıkça konuşabildiği, baskı altında hissettiklerinde destek alabildiği bir ortam yaratın. 
• ✔ Risk Değerlendirmesi Yapın: İşyerinde stres ve tükenmişlik risklerini belirleyin ve bunları OSH risk değerlendirmesine dahil edin. 
• ✔ Yöneticileri Eğitin: Yöneticilerin stres belirtilerini tanıyabilmesi ve bu konuları çalışanlarla etkili biçimde konuşabilmesi için eğitimler sağlayın. 
• ✔ Politika Oluşturun ve Geliştirin: Proaktif psikososyal risk yönetimi stratejileri oluşturun; çalışan geri bildirimlerine göre düzenli olarak güncelleyin. 

İş Güvenliği Artık Sadece Fiziksel Değil!

Tükenmişlik görünmez olabilir; ancak etkileri gözle görünen risklerle aynıdır. İş güvenliği sadece fiziksel tehlikeleri ortadan kaldırmakla değil, aynı zamanda çalışanların psikososyal dayanıklılığını güçlendirmekle de sağlanır. Bu da kapsamlı bir İSG yaklaşımı, psikososyal risk değerlendirmesi ve sürekli destek kültürü gerektirir.

İşyerinde güvenliği artırmak istiyorsak, tükenmişliği konuşmak bir zorunluluktur. Kurumunuzdaki tükenmişlikle mücadele ve önleyici adımlara ilişkin süreçleri birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçin.

Kaynak: RoSPA – Burnout: The hidden workplace hazard putting safety at risk